Floks szydlasty – piękno i łatwa pielęgnacja: wszystko, co trzeba wiedzieć

Barwny, gęsto obsypany kwiatami floks szydlasty jest ozdobny, niewymagający w pielęgnacji i świetnie przystosowuje się do różnych warunków. Dlatego to idealny wybór nawet dla początkujących ogrodników. O cechach, odmianach floksa szydlastego, komfortowych warunkach, sadzeniu i pielęgnacji – w naszym artykule.

Opis floksa szydlastego

Floks szydlasty to wieloletnia roślina ozdobna, która pokrywa glebę gęstym dywanem zimozielonych liści i kwiatów. Krzaczki są niskie (średnio 10-15 cm). Liście wąskie, sztywne, do 2 cm długości. Kształtem przypominają szydło (stąd nazwa „szydlasty”). Kwiaty niewielkie (do 2,5 cm średnicy), białe, liliowe, różowe, błękitne, czerwone, purpurowe i dwukolorowe z cętkami i paskami. Na końcu każdej łodygi po 1-2 kwiatostany. Floks kwitnie tak obficie, że pod kwiatami praktycznie nie widać liści.

To ciekawe! Słowo „phlox” oznacza z greckiego „płomień”. Tę nazwę nadał roślinie szwedzki uczony Karol Linneusz za barwne kwiaty, zwłaszcza czerwone, przypominające języki ognia.

Kiedy i jak długo kwitnie?

U większości odmian kwitnienie następuje dwa razy w sezonie. W maju-lipcu obfite, a potem ponownie w sierpniu, ale już słabsze.

Jak wykorzystuje się go w projektowaniu krajobrazu?

Floks szydlasty zwykle wykorzystuje się jako roślinę okrywową. Przeznaczone pod jego nasadzenie miejsce szybko się wypełnia i przez cały sezon wygląda dekoracyjnie. Roślina nadaje się też do aranżacji ogrodów skalnych, skalniaków, obwódek, murków oporowych, skarp, obramowania ścieżek. Floks świetnie łączy się z innymi roślinami, zwłaszcza z tymi o kontrastowych odcieniach i innej fakturze liści. Najbardziej udane połączenia – z lawendą, szarotkami, narcyzami, tulipanami, rudbekią, smagliczką i jeżówką. Do tego floks można uprawiać w konstrukcjach wiszących.

Zwróć uwagę! Aby w pełni docenić piękno floksa szydlastego, spójrz na zdjęcia pól floksów w parku Hitsujiyama w Japonii. Pokryte są milionami różnobarwnych kwiatów. Na powierzchni ponad 17 hektarów posadzono 400 tysięcy krzaków. Wygląda to imponująco, jak abstrakcyjne akwarele z gradientowymi przejściami.

Odmiany floksa szydlastego

Jest ich dość dużo, o różnej wysokości, rozmiarach i odcieniach kolorów. Omówmy najpopularniejsze odmiany.

• Białe – floks szydlasty Amazing Grace (wysokość krzaka – 12 cm, średnica kwiatów – 1,8 cm, z karminowo-purpurowym oczkiem), Maischnee (wysokość – 8-10 cm, średnica – 1,5 cm, w przeciwieństwie do większości innych odmian kwiaty nie są gwiaździste, tylko kołowe)
  

  

• Czerwone – Scarlet Flame (wysokość – 10-15 cm, średnica – 1,5-2 cm), Red Wing (mniej więcej tych samych rozmiarów).
  

  

• Błękitne – floks szydlasty G.F. Wilson (wysokość – do 20 cm, średnica – 1,8 cm, jedna z najwyższych odmian), Blue Emerald (wysokość – 10-15 cm, średnica – 1,5-2 cm, z liliowym podtonem).
  

  

• Różowe – Aurora (wysokość – 12 cm, średnica – 2,4 cm, kwiaty bardzo jasne, prawie białe), Calvides Cuschion (wysokość – 10-15 cm, średnica – 1,6 cm, z ciemnokarminowym oczkiem), Coral Eye (wysokość – 12 cm, średnica – 2 cm), z karminowym oczkiem.
  

  

• Liliowe i fioletowe – floks szydlasty Emerald Cushion Blue (wysokość – 10 cm, średnica – 1,5-2 cm, z błękitnym podtonem), Tellaria (wysokość – 12 cm, średnica – 2,3 cm, z karminowym oczkiem), Purple Beauty (wysokość – 10-15 cm).
  

  

• Odmiana dwukolorowa – Candy Stripes (wysokość – 10 cm, średnica – 1,9 cm, biała z różowym paskiem pośrodku płatka).
  

  

Komfortowe warunki dla floksa szydlastego

Floks dobrze czuje się w różnych warunkach. Ale dla obfitego kwitnienia i profilaktyki chorób warto przestrzegać kilku zasad.

Wybór miejsca

Wybieraj płaskie miejsce lub na wzniesieniu, by nie było zastoju wody. Powinno być osłonięte od silnych wiatrów i pokryte dość grubą warstwą śniegu w okresie zimowym (do ochrony zimozielonych roślin przed przemarzaniem i wysuszeniem).

Ważne! Floksy warto uprawiać w jednym miejscu nie dłużej niż 4-5 lat. Potem trzeba je dzielić i przesadzać dla odmłodzenia i profilaktyki chorób. Jeśli łodygi starych roślin zdrewniały, liście zaczęły obumierać, a na krzakach pojawiły się łyse miejsca bez kwiatów, lepiej wykopać takie floksy, odciąć młode fragmenty i posadzić je w nowym miejscu.

Nie można sadzić floksów po truskawkach (bardzo lubią je nicienie, które mogą przejść na floksy). Dobrze, jeśli przed nimi w danym miejscu rosły nagietek, aksamitki lub wieloletnie trawy gazonowe (nie smakują nicieniom).

Oświetlenie

Floks szydlasty lubi światło, ale całkiem nieźle znosi też półcień. Na otwartym miejscu kwitnie obficie, ale krótko. Przy tym czerwone kwiaty płowieją. W zacienionym miejscu kwiatów nie jest tak dużo, ale kwitnienie trwa dłużej i nawet najjaskrawsze kwiaty zachowują nasycenie.

Temperatura

Podczas aktywnego wzrostu i kwitnienia latem i wiosną floksy szydlaste potrzebują temperatury 15-25°C. Jeśli dobrze je podlewać, wytrzymują krótkotrwały wzrost do 30°C. Jesienią wzrost zwalnia, a roślinie jest komfortowo w temperaturze 5-15°C. A zimą floks może wytrzymać mróz do -25-30°C, jeśli warstwa śniegu jest dość gruba. Jeśli nie ma ochrony śnieżnej, trzeba zapewnić okrycie.

Gleba

Floks może rosnąć na każdej glebie, ale najlepiej odpowiada mu luźna, uboga (na bardzo żyznej będzie dużo zieleni i mało kwiatów) i kamienista (właśnie wśród kamieni rośnie w naturze). Dlatego można go sadzić w ogrodzie skalnym lub skalniaku. Ale niezależnie od wybranego rodzaju gleby i sposobu nasadzenia koniecznie zadbaj o dobry drenaż.

Pielęgnacja floksa szydlastego

Roślina jest niewymagająca w pielęgnacji. Poradzi sobie nawet nowicjusz bez doświadczenia ogrodniczego.

Podlewanie

Podlewaj umiarkowanie, ale regularnie, zwłaszcza w upalną, suchą pogodę. Nie przelewaj gleby. Chwilową suszę floksy znoszą dość łatwo, nie tracąc atrakcyjności, natomiast nadmiar wilgoci nierzadko prowadzi do chorób, a nawet obumarcia roślin.

Wybieraj do podlewania rano lub wieczór i lej wodę tylko pod korzeń. W silny upał potrzeba około 15-20 l na 1 m². Woda powinna być ciepła (od zimnej pękają łodygi).

Nawożenie

Wiosną, gdy floks aktywnie rośnie i jeszcze nie zakwitł, nawozi się go nawozami potasowo-fosforowymi, a w połowie lata – pełnymi mineralnymi. Można też stosować nawozy przygotowane samodzielnie.

Przepis na nawóz z popiołu drzewnego, bogatego w mikro- i makroelementy, który chroni przed szkodnikami:

1. Rozpuść 300 g popiołu w 2 l wody.
2. Gotuj ten roztwór przez 10 minut.
3. Poczekaj, aż ostygnie, przecedź i rozcieńcz w wiadrze wody (10 l).

Pielenie

Na czas usuwaj chwasty, by nasadzenie nie straciło dekoracyjności. Rób to bardzo ostrożnie i tylko po deszczu lub podlaniu.

Przycinanie

Na początku wiosny (od marca do początku kwietnia) warto przeprowadzić sanitarne przycinanie floksów. Usuń suche i połamane pędy. Jeśli krzaki mocno się rozrosły, można też przyciąć pędy z boków. Tylko nie łam ich ręcznie, tylko używaj sekatora.

Ochrona przed szkodnikami i chorobami

Floks szydlasty mogą atakować nicienie, gąsienice, ślimaki, mszyce, wciornastki i przędziorki.

Uratować roślin przed nicieniami nie można. Usuń zakażone floksy i potraktuj glebę preparatem na nicienie.

Gąsienice można zebrać ręcznie lub zniszczyć insektycydem.

Ślimaki też zbiera się ręcznie, stawia się na nie pułapki lub zwalcza preparatami z fosforanem żelaza.

Pozbyć się mszyc pomagają insektycydy, podobnie jak wciornastków.

A z przędziorkami dobrze radzą sobie akarycydy.

Spośród chorób floksa najczęstsze są mączniak prawdziwy, fomoza (sucha zgnilizna łodyg), septorioza i zgnilizna korzeni. Do walki z mączniakiem prawdziwym, który objawia się białym nalotem przypominającym mąkę, stosuje się ciecz bordoską, siarczan miedzi i fungicydy.

Przy fomozie na liściach i pędach pojawiają się suche brązowe plamy, a łodygi stopniowo obumierają. Na tę chorobę pomagają roztwór siarki koloidalnej i fungicydy miedziowe.

Jeśli floksy zaatakowała septorioza (pojawiły się okrągłe czerwonobrązowe lub brunatne plamy na liściach, które zaczęły usychać), zetnij chore liście i opryskuj rośliny cieczą bordoską lub fungicydem.

Przed zgnilizną korzeni roślin nie da się uratować. Korzenie stają się miękkie, ciemnobrunatne, a liście żółte i stopniowo obumierają, może pojawić się zapach zgnilizny. Usuń chore floksy i potraktuj glebę biofungicydem (np. z grzybem Trichoderma).

Czasem floksy atakuje pstrość, choroba wirusowa. Nie ma na nią leczenia, dlatego jeśli zauważysz na kwiatach paski i kreski, zakażone rośliny trzeba wykopać i zniszczyć.

Pielęgnacja floksa szydlastego po kwitnieniu

Po zakończeniu pierwszego kwitnienia pędy się przycina, by pobudzić zawiązywanie nowych pąków. Nawet gdy floks przekwitnie, wygląda dość dekoracyjnie i stale przyrasta. Dlatego trzeba go podlewać przez całe lato. Ale tylko w suchą pogodę, by floks nie przemakał.

Zimowanie floksa

Z nadejściem przymrozków wyściółkuj korzenie roślin torfem. Jeśli w twoim regionie zima jest łagodna, można obejść się bez okrycia. Ale przy silnych mrozach i braku grubej pokrywy śnieżnej trzeba zapewnić roślinom dodatkową ochronę. Aby chronić korzenie, okryj je specjalną agrowłókniną, gałązkami świerku lub słomą. Takie okrycie powinno dobrze przepuszczać powietrze, by korzenie nie gniły, i chronić je przed przemoczeniem.

Uprawa floksa szydlastego

Floks można rozmnażać nasionami (przez rozsadę lub wysiew bezpośrednio do gruntu), sadzonkami, odkładami lub dzieleniem krzewu. Najprościej kupić gotową roślinę w pojemniku i posadzić na działce (od połowy kwietnia do końca września). Ale omówmy sposoby prawdziwych ogrodników.

Wysiew nasion do gruntu

Nasiona floksa można wysiewać w październiku-listopadzie lub w kwietniu (jeśli przeprowadzi się sztuczną stratyfikację, na przykład potrzyma je 3-4 tygodnie w lodówce). Przed wysiewem zostaw nasiona na dobę w ciepłej wodzie. Przygotuj miejsce: usuń chwasty, przekop ziemię na głębokość 15-20 cm, dodaj żwir lub piasek dla drenażu i wprowadź próchnicę lub popiół.

Jak wysiewać nasiona floksa?

1. Zagłęb je na 0,5 cm i ostrożnie podlej (najlepiej z rozpylacza).
2. Po 2-3 tygodniach pojawią się wschody (jeśli siać wiosną). Przy wysiewie jesiennym spodziewaj się ich w następnym sezonie. Podlewaj tylko po przeschnięciu gleby i koniecznie usuwaj chwasty.
3. Gdy pojawią się po 2-3 prawdziwe listki (nie pierwsze liścienie, tylko jak u dorosłej rośliny), można przerzedzić lub przesadzić sadzonki w inne miejsca.

Uprawa floksa z rozsady

Wysiew nasion na rozsadę przeprowadza się pod koniec lutego-w marcu.

Jak uprawiać rozsadę?

1. Weź skrzynki lub inne pojemniki i nasyp do nich lekkie podłoże (na przykład z ziemi liściowej, torfu i piasku).
2. Rozłóż nasiona floksów i lekko przyciśnij.
3. Przykryj skrzynki folią i trzymaj w dobrze oświetlonym miejscu w temperaturze około 18-22°C.
4. Gdy pojawią się wschody (po 10-20 dniach), zdejmij folię.
5. Po pojawieniu się 2-3 prawdziwych listków przesadź rozsadę do osobnych pojemników.
6. 2 tygodnie po przesadzeniu nawieź nawozem wieloskładnikowym (słabym roztworem).
7. Sadzenie do gruntu przeprowadza się pod koniec maja – na początku czerwca, gdy nie ma już ryzyka przymrozków. Optymalna odległość między krzaczkami – 20-30 cm.

Rozmnażanie przez sadzonki

Sadzonkowanie przeprowadza się przed kwitnieniem (w kwietniu-maju) lub po nim (w czerwcu-lipcu).

Jak rozmnożyć floks szydlasty przez sadzonki?

1. Wybierz zdrowy, niekwitnący pęd (lepiej się ukorzenia).
2. Potnij go na sadzonki z 3-4 węzłami, długości 5-7 cm.
3. Usuń dolne liście i skróć o połowę górne.
4. Następnie ukorzenia się sadzonki floksa szydlastego w gruncie pod plastikowymi butelkami, agrowłókniną, inną namiastką szklarni lub w skrzynce (pojemniku) pod folią lub pokrywką.
5. Po 3-4 tygodniach przesadź rośliny na stałe miejsca.

Rozmnażanie przez odkłady

Gdy floksy przekwitną, wybierz rozwinięte, zdrowe pędy i przygnij je do ziemi (można zabezpieczyć specjalnymi haczykami lub innymi urządzeniami). Przysyp te miejsca ziemią. Gdy odkłady się ukorzenią i pojawią się na nich nowe pędy, można oddzielić je od roślin matecznych i przesadzić.

Dzielenie krzewu

Takie rozmnażanie przeprowadza się wiosną (pod koniec kwietnia – w połowie maja) lub jesienią (pod koniec sierpnia – w połowie września). Nie można dzielić krzewu kwitnącego floksa szydlastego, inaczej gorzej się przyjmie. Wybierz dorosłą roślinę (powyżej 3 lat), wykop i podziel nożem, łopatą lub rękami na kilka części. Każda z nich powinna mieć korzenie, część łodygi przykorzeniowej i po 3-5 pędów. Posadź oddzielone części krzewu w nowych miejscach, podlej i przysyp suchą ziemią lub torfem.