Grubosz (drzewko szczęścia) – gatunki, pielęgnacja w domu. Jak sprawić, by drzewko pieniężne przynosiło szczęście?

Grubosz (crassula) to sukulent o świetnych walorach dekoracyjnych, prostej pielęgnacji i aurze domowego talizmanu. Jak dokładnie o niego dbać, jak go rozmnażać i jakie ludowe przesądy wiążą się z gruboszem – w naszym artykule.

To ciekawe! Nazwa „crassula” pochodzi od łacińskiego słowa „crassus” (gruby). Roślina otrzymała ją za swoje soczyste, mięsiste liście, które gromadzą wilgoć i pozwalają przetrwać w suchym klimacie Afryki, skąd pochodzi grubosz.

Opis grubosza

To roślina o masywnych łodygach i jaskrawozielonych, zgrubiałych liściach. Kwitnienie jest rzadkie, zwłaszcza przy uprawie w domu. Kwiaty grubosza są małe, białe, żółte, czerwone lub błękitne w zależności od odmiany. Zwykle zebrane są w kwiatostany wiechowate lub półbaldachy, ale zdarzają się też pojedyncze kwiaty.

Inne nazwy grubosza to drzewko szczęścia, drzewko przyjaźni, drzewko pieniężne i roślina jadeitowa.

Wiosną i latem grubosz ma okres aktywnego wzrostu, a jesienią i zimą wszystkie procesy zwalniają i przechodzi w stan spoczynku.

Gatunki grubosza

Grubosz ma setki odmian. Omówmy najpopularniejsze.

• Grubosz jajowaty (Crassula ovata). Ten gatunek najczęściej uprawia się jako kwiat doniczkowy. Roślina jest duża i w naturze może dorastać do 3 m. Uprawiany w domu osiąga najwyżej połowę tej wysokości (1,5 m). Liście ciemnozielone, owalne lub okrągłe. Kwiaty białe lub delikatnie różowe.
  

  

• Grubosz Ovata Hobbit – jedna z odmian grubosza jajowatego. Roślina niska (50-60 cm). Główna cecha – zrośnięte do połowy rurkowate liście z rozpostartymi wierzchołkami, z zewnątrz zielone, a w środku czerwone. Sprawiają wrażenie, jakby wywinięto je na zewnątrz.
  

  

• Grubosz Gollum. To niski (do 50 cm) grubosz przypominający karłowate drzewko, o nietypowych rurkowatych liściach i prostych, rozgałęziających się łodygach. Liście jaskrawozielone z czerwoną obwódką na brzegach. Podobne do liści odmiany Hobbit, ale rozszerzają się jak lejki. Kwiaty w formie gwiazdek.
  

  

• Grubosz widłakowaty, mszysty (Crassula muscosa). Niska, płożąca się odmiana (do 25 cm). Liście bardzo drobne, ułożone jak dachówki, ściśle przylegające do łodyg. Kwiaty maleńkie, pojedyncze, żółte, umieszczone w kątach liści.
  

  

• Grubosz pstrolistny (Crassula variegata). Wysokość – do 50 cm. Liście rombowe o nietypowym ubarwieniu – zielone z białą lub żółtą obwódką. Kwiaty-gwiazdki biało-różowe.
  

  

• Grubosz przerośnięty (Crassula perforata). Liście mają kształt rombu. Są jasnozielone pośrodku i czerwone na brzegach. Przymocowane do łodygi tak, że powstaje wrażenie, jakby liście były na nią nanizane. Kwiaty zwykle białe lub jasnożółte.
  

  

• Grubosz Świątynia Buddy. Kwadratowe szarozielone liście w formie łusek z zagiętymi końcami ściśle przylegają do siebie, tworząc słupek przypominający buddyjską pagodę. Stąd nazwa gatunku. Kwiaty białe lub różowe.
  

  

• Grubosz Minor. Zwarty krzaczek o bardzo drobnych liściach z czerwoną obwódką. Kwiaty zebrane w kwiatostany-baldachy, różowe lub białe.
  

  

• Grubosz Coral. Potocznie nazywa się go „chudymi palcami” ze względu na podobieństwo do nich wydłużonych liści rośliny. Mogą mieć ostre końce lub kształt lejka.
  

  

• Grubosz Tricolor. Swoją nazwę otrzymał za trójkolorowe, kroplowate liście. Są zielone w kremowe lub białe paski. A pod wpływem promieni słonecznych nabierają jaskraworóżowego odcienia.
  

  

• Grubosz Sunset. Roślina kojarzy się z zachodem słońca (Sunset) dzięki gamie kolorów liści. W zależności od oświetlenia mogą być jaskrawozielone, seledynowe, pomarańczowe i żółte z jaskrawą ciemnoróżową obwódką.
  

  

Optymalne warunki dla grubosza

Jak inne sukulenty, grubosz potrafi przystosować się do różnych warunków. Ale jest kilka zasad, które trzeba uwzględnić, by dobrze rósł i nie chorował. Temperatura

• Wiosną i latem optymalna temperatura to 20-25°C. Ale grubosz znosi też wyższą. Dlatego doniczkę z nim można wynosić na zewnątrz.
• Jesienią i zimą – 10-15°C. Gruboszowi odpowiada w tym czasie także wyższa temperatura (18-22°C), ale może ona doprowadzić do utraty liści i wyciągania się pędów.

Ważne! Jeśli grubosz rośnie w zbyt niskiej temperaturze, mogą gnić mu korzenie.

Oświetlenie Grubosz bardzo lubi jasne słońce. Doniczkę najlepiej postawić na parapecie od strony południowo-zachodniej lub wschodniej domu. Latem możesz wynosić ją na balkon lub do ogrodu, ale w najgorętszych godzinach południowych chroń roślinę przed bezpośrednimi promieniami. Minimalna długość dnia świetlnego potrzebna gruboszowi to 12 godzin. Jeśli oświetlenia będzie za mało, roślina nie zakwitnie, będzie chorować, a nawet może zginąć. Dlatego przy niedoborze światła słonecznego warto dodatkowo używać sztucznego. Tylko niektóre gatunki grubosza (widłakowaty i portulakowy) nie boją się lekkiego zacienienia.

Wilgotność Suche powietrze nie jest dla grubosza straszne i nie potrzebuje dodatkowego nawilżania. Okresowe podlewanie w zupełności wystarczy. Ale można czasem go zraszać i przecierać liście, by oczyścić je z kurzu, albo wstawiać pod ciepłą bieżącą wodę.

Ważne! Liście grubosza zawierają substancje, które mogą być szkodliwe dla zwierząt i u ludzi wywoływać dolegliwości żołądkowe, dlatego wybierając dla niego miejsce, zadbaj o to, by doniczka była niedostępna dla małych dzieci i zwierząt. Przy pielęgnacji rośliny warto też zakładać rękawiczki.

Pielęgnacja w domu

Grubosz nie jest wymagający w pielęgnacji. Wystarczy umiarkowane podlewanie, okresowe nawożenie, przesadzanie i przycinanie. Podlewanie Główna zasada – nie przesadzić z podlewaniem. Grubosz łatwiej znosi brak wilgoci niż jej nadmiar. Jeśli podlewać zbyt obficie lub pozwalać wodzie stać w doniczce, zaczną gnić korzenie i podstawa pnia. Wiosną i latem podlewanie powinno być intensywniejsze niż jesienią i zimą (mniej więcej raz w tygodniu). Zanim kolejny raz podlejesz roślinę, upewnij się, że podłoże przeschło przynajmniej na 2-3 cm (pomoże w tym wykałaczka lub zapałka). Im więcej w podłożu włókna kokosowego, perlitu lub wermikulitu, które zatrzymują wilgoć, tym więcej czasu potrzeba na wyschnięcie. W letnie upały podlewaj grubosza wcześnie rano lub wieczorem, gdy słońce nie nagrzewa doniczki. Jesienią, zimą i w inne pory roku, jeśli na zewnątrz jest pochmurno i chłodno, intensywność podlewania trzeba zmniejszyć. Podłoże w doniczce powinno całkowicie przeschnąć i dopiero po 2-3 dniach można podlać. Zwykle wystarcza jedno podlewanie w miesiącu. Gdy temperatura spada poniżej 12°C, podlewanie trzeba przerwać.

Nawożenie Raz na 2 tygodnie wiosną i latem trzeba nawozić grubosza nawozami do sukulentów, kaktusów lub innymi o minimalnej zawartości azotu. Po przesadzeniu można nie nawozić rośliny do następnego lata. Aby składniki odżywcze rozkładały się równomiernie, najlepiej podawać je podczas podlewania. Przesadzanie Przeprowadza się je wiosną. Młode rośliny przesadza się mniej więcej co 2 lata. Gdy system korzeniowy już nie mieści się w doniczce, nadszedł czas przesadzania, inaczej grubosz przestanie rosnąć. Dorosłe grubosze rzadziej potrzebują przesadzania. Można nawet całkowicie się bez niego obejść i po prostu zbierać wierzchnią warstwę podłoża i dosypywać świeże. Główne zasady przesadzania.

• Podłoże. Można kupić gotowe (pasuje do kaktusów i sukulentów) lub przygotować samodzielnie. W tym celu zmieszaj ziemię darniową, próchniczą, liściową i piasek w proporcji 4:1:1:1. Ale to niezbyt wymagająca roślina i dobrze rośnie nawet po prostu w ziemi darniowej z piaskiem.
• Doniczka. Powinna być tylko trochę większa od starej. Korzenie grubosza znajdują się płytko, dlatego trzeba go sadzić w niskiej doniczce. Wybierając, koniecznie zwróć uwagę na obecność otworów drenażowych.
• Na dnie koniecznie ułóż grubą warstwę drenażu (nieco mniej niż 1/3 doniczki).
• Przesadza się metodą przeładunku. Ostrożnie wyjmij roślinę ze starej doniczki i, nie usuwając przylegającej do korzeni ziemi, umieść ją w nowej.
• Dosyp brakujące podłoże i lekko ubij.

Po przesadzeniu dobrze podlej roślinę i okresowo spulchniaj podłoże, by poprawić odżywianie korzeni. Jeśli podłoże osiądzie, dosyp świeżego. Przycinanie grubosza Aby roślina była zwarta, estetyczna, i by pobudzić wzrost gałęzi, przycina się ją. Takie regularne przycinanie zwykle przeprowadza się wiosną na młodym gruboszu. Na starym mogą powstać nieestetyczne kikuty. Do tego przed zimowym spoczynkiem trzeba usunąć schnące liście i obumierające gałęzie. Jeśli roślina choruje, też się ją przycina, usuwając porażone fragmenty.

Zasady przycinania.

• Usuń sekatorem lub innym ostrym narzędziem pędy rosnące w kierunku pnia lub w dół. Wszystkie powinny rosnąć do góry i się nie przeplatać.
• Sprawdź, czy nie ma suchych lub chorych gałęzi. Ich też trzeba się pozbyć.
• Uszczyknij po 2 listki na końcach pędów. W tych miejscach zaczną się rozgałęziać (pojawią się nowe boczne gałązki).

Ochrona przed szkodnikami i chorobami Grubosz najczęściej cierpi z powodu takich schorzeń.

• Bakteryjne i wirusowe – mozaika, żółtaczka, narośla tkanek.
• Grzybowe – fuzarioza, zaraza, antraknoza, zgnilizna mokra i sucha.

Choroby bakteryjne i wirusowe grubosza bardzo trudno wyleczyć. Porażone fragmenty trzeba usunąć, a chorą roślinę odizolować od innych.

Uratować grubosza przed suchą zgnilizną nie da się. A przy innych chorobach grzybowych jest szansa na wyleczenie, jeśli na początkowym etapie usunąć ostrym nożem porażone fragmenty, posypać cięcia węglem lub zabezpieczyć środkiem dezynfekującym. Zapobiec zakażeniu innych roślin pomoże oprysk fungicydami, dezynfekcja doniczki i parapetu.

Najczęstsze szkodniki grubosza to przędziorek, wełnowiec, wełnowiec korzeniowy i tarcznik.

Gdy roślinę zaatakuje przędziorek, pojawia się na niej srebrzysty nalot przypominający pajęczynę. Tarcznik to duży jasnobrązowy lub brunatny szkodnik i łatwo zauważysz go na łodygach i liściach rośliny. Aby pozbyć się tych szkodników, używaj insektoakarycydów lub roztworu mydła. O ataku wełnowca świadczą wydzieliny przypominające watę. Można go usunąć watą zwilżoną roztworem spirytusu. A jeśli owadów jest dużo, użyj insektycydów lub roztworu szarego mydła. Wełnowce korzeniowe można wykryć tylko przy przesadzaniu. Jeśli roślina jest zakażona, zauważysz na korzeniach białe owady i narośla. Usuń szkodniki gorącą wodą (około 50°C) i dwa razy w odstępie tygodnia zabezpiecz korzenie roztworem insektycydu.

Rozmnażanie grubosza

Nową roślinę można uzyskać z liścia, sadzonki lub nasion. Ale ostatni sposób ze względu na trudność i długość rozmnażania stosuje się rzadko, głównie przez hodowców. Jak rozmnożyć grubosza z nasion?

• Weź suche nasiona (ze sklepu lub ususzone samodzielnie). Wcześniej moczyć je ani przeprowadzać innych zabiegów nie trzeba, bo nie mają twardej łupiny.
• Wysiej nasiona do misek z ziemią liściową i piaskiem w proporcji 1:0,5 i przykryj szkłem lub folią, by stworzyć warunki szklarniowe. Wcześniej ułóż warstwę drenażu. Podłoże przed użyciem trzeba wysterylizować, na przykład potrzymać pół godziny w piekarniku nagrzanym do 80-100°C. Nasion nie zagłębiaj, tylko rozkładaj na powierzchni.
• Postaw pojemniki z wysiewem w miejscu z dobrym oświetleniem, ale nie w bezpośrednim słońcu. Optymalna temperatura to 17-21°C. Zraszaj je, ale nie przelewaj, i codziennie wietrz, aż pojawią się wschody.
• Gdy nasiona wykiełkują (po 2 tygodniach), przesadź siewki do podłoża z ziemi liściowej, darniowej i piasku (1:0,5:0,5) w odległości 1 cm od siebie i postaw skrzynkę lub inny pojemnik z nimi w dobrze oświetlonym miejscu. Folii i szkła już nie używaj.
• Gdy się rozrosną i pojawią się 2-3 listki, posadź młode grubosze do indywidualnych doniczek o średnicy 5-7 cm. Skład podłoża znów trzeba zmienić: ziemia liściowa, darniowa i piasek powinny być w równych ilościach. Optymalna temperatura to 16-18°C. Podłoże utrzymuj lekko wilgotne.

Jak rozmnożyć grubosza z liści i sadzonek?

• Odetnij ostrym nożem liście lub fragmenty łodyg (sadzonki) i posyp cięcia węglem.
• Podsusz je przez 2 doby w zacienionym miejscu.
• Posadź do ukorzenienia w podłożu, piasku lub umieść w wodzie z węglem aktywnym.
• Gdy pojawią się korzenie, posadź liście lub sadzonki do doniczek. Podłoże i pielęgnacja roślin są takie same jak przy rozmnażaniu z nasion.

Przesądy związane z gruboszem

W tradycji ludowej roślinie przypisuje się cudowne właściwości.

• Grubosz zapewnia dobrobyt materialny. Właśnie dlatego nazywa się go drzewkiem pieniężnym. Jeśli więdnie, zaczynają się problemy z pieniędzmi. A gdy opadają liście, spodziewaj się dużych wydatków.
• Przynosi szczęście. Szczególnie poszczęści ci się, jeśli znajdziesz na swoim gruboszu gałązkę z 7 listkami. Zwykle jest ich 5-6.
• Grubosz oczyszcza dom ze złej energii. Ale jeśli zachoruje, efekt będzie odwrotny i zaczną się nieprzyjemności.

Aby magia grubosza zadziałała, trzeba wykonywać określone rytuały.

• Drzewko pieniężne będzie miało szczególną moc, jeśli wyhodować je z listka lub sadzonki w zielonej lub czerwonej doniczce.
• W doniczce trzeba zakopać 2-3 monety (najlepiej miedziane), a wtedy pieniądze będą przyciągane jeszcze lepiej.
• Czerwona wstążka lub nitka zawiązana na pniu pobudza rozchodzenie się pozytywnej energii.
• Listki trzeba okresowo przeliczać jak monety i chwalić grubosza za to, że dobrze rośnie.
• W domu powinno być tylko jedno drzewko pieniężne, inaczej będą ze sobą konkurować.
• Jeśli grubosz zakwitł, trzeba pomyśleć życzenie i zakopać przy korzeniach monetę lub inny niewielki „prezent” dla talizmanu.
• Gdy roślina ginie, trzeba się z nią pożegnać i podziękować za pomoc.